woensdag 7 oktober 2026
De geboortezorg ervaart een toenemende druk. De vraag piekt onvoorspelbaar, personeel is schaars en organisaties hebben niet altijd zicht op elkaars capaciteit. In het project Geboortezorg werken partners uit de regio Delft-Rotterdam daarom samen aan digitaal ondersteunde oplossingen die zorglijnen en organisaties overstijgen: een piekenplan, capaciteitsdashboards en één dossier.
In een interviewreeks op de programmapagina van Campus Rotterdam komen verschillende stakeholders aan het woord over wat hiervoor nodig is en waarom samenwerking zo belangrijk is, waaronder Medical Delta voorzitter prof. dr. Sanne de Vries. Dit interview is eerder gepubliceerd op TUdelft.nl/campus-rotterdam
Hoe is Medical Delta betrokken bij dit project?
"Aan het geboortezorgproject wordt bijgedragen vanuit het Edison-programma, een van de onderzoeksprogramma's binnen de Medical Delta programmering die van 2024 tot en met 2028 loopt. Edison brengt een ontwerpgerichte aanpak in, met het oog op opschaling naar de geboortezorg in heel Nederland. De Medical Delta programmering legt de nadruk op ‘transdisciplinair samenwerken’. Daarmee bedoelen we dat niet alleen verschillende wetenschappelijke disciplines, maar ook de praktijk, zoals zorgprofessionals of patiënten, direct vanaf de start betrokken worden bij onderzoek, innovatie en de implementatie van innovatieve oplossingen in de gezondheidspraktijk.
Transdisciplinaire consortia konden binnen Medical Delta een voorstel indienen voor een onderzoeksprogramma of living lab. De meest veelbelovende en impactvolle voorstellen ontvingen ‘seeding money’; een soort startgeld. We ondersteunen deze programma’s en living labs vier jaar lang op allerlei gebieden, zodat ze hun consortium, hun onderzoek en hun activiteiten kunnen uitbouwen. Het helpt om dat onder een gezamenlijke vlag te doen: het is een bewijs van goede samenwerking en zorgt ervoor dat iedereen zich committeert aan een gezamenlijke doelstelling."
Wat maakt het geboortezorgproject volgens jou zo bijzonder?
"Voor mij is dit een prachtig voorbeeld van hoe transdisciplinaire samenwerking kan leiden tot duurzame innovatie in de zorg. Innovaties zoals deze, vragen om betrokkenheid van alle relevante partijen en een flinke tijdsinvestering aan het begin, maar keer op keer blijkt hoe belangrijk het is voor het vervolg.
We zien regelmatig dat veelbelovende innovaties lastig hun weg vinden naar de dagelijkse zorgpraktijk. Als iets ‘erbij’ komt en niet iets vervangt of directe meerwaarde heeft, dan is de kans groot dat de mensen die er uiteindelijk mee moeten werken het links laten liggen. Juist daarom is het belangrijk om vanaf het begin samen te werken met alle betrokkenen.
Het mooie aan het geboortezorgproject is dat het de tijd nam om met alle belanghebbenden aan de slag te gaan om uiteindelijk tot een heel gerichte vraagstelling te komen. Vanuit deze basis kan je gericht ontwerpen en innoveren en heb je commitment van alle betrokkenen, wat enorm helpt bij het toepasbaar maken, de uiteindelijke implementatie en het gebruik."
Hoe belangrijk is het menselijke aspect bij innovatie en implementatie?
"Sociale en technologische innovaties zijn nodig om ons zorgstelsel toegankelijk, bemensbaar en betaalbaar te houden. Tegelijkertijd is innovatie niet meer dan een middel om menselijk handelen te vergemakkelijken of te verbeteren. Niet de technologie zelf, maar de waarde die zij toevoegt voor patiënten, professionals en de samenleving zou altijd het vertrekpunt moeten zijn. Dit is zeker niet makkelijk, want je weet van tevoren niet wat er mogelijk is. Co-creatie met alle betrokkenen is daarvoor een oplossing.
Het beter stroomlijnen van geboortezorg is een typisch voorbeeld van een complex gezondheidsvraagstuk, waarbij je met enorm veel factoren te maken hebt.
Het beter stroomlijnen van geboortezorg is een typisch voorbeeld van een complex gezondheidsvraagstuk, waarbij je met enorm veel factoren te maken hebt. Met zorgpaden, werkprocessen, financiële stromen en systemen die dwars door elkaar heenlopen. Hierin zie je de meerwaarde van industrieel ontwerpers zoals Julian en Brechtje. Zij ontrafelen de complexe zorgpaden en innovatieroutes samen met de betrokkenen, en brengen dat samen tot gemeenschappelijke doelstellingen, heldere vraagstellingen en uiteindelijk ook concrete projecten waarin iedereen zijn rol kan pakken. Daardoor kom je sneller tot innovatieve oplossingen die passen binnen bestaande zorg- en werkprocessen."
Je noemt dit project een mooi voorbeeld van transdisciplinaire samenwerking, wat is de bredere impact volgens jou?
"Voor al onze programma’s, living labs en projecten is opschaling een belangrijk doel. De werkwijze, uitgangspunten en de bevindingen uit het geboortezorgproject, zijn waarschijnlijk ook toepasbaar in andere regio’s en misschien ook bij andere zorgvraagstukken.
Tegelijkertijd zal ook dan weer maatwerk nodig zijn: wat in de ene regio werkt, kun je niet zonder meer overnemen in een andere regio.
En dat moet ook, immers als je echt draagvlak en eigenaarschap wilt van alle betrokkenen, dan is het belangrijk ze intensief mee te nemen in het hele proces. In het geval van het geboortezorgproject hoef je dus niet het wiel helemaal opnieuw uit te vinden, maar kun je wel belangrijke aanpassingen doen waarmee je de kans van slagen in die specifieke regio of situatie vergroot. Een ‘light’ versie van het proces doorlopen dus.
Er is ook kruisbestuiving met andere onderzoeksprogramma’s en living labs van Medical Delta te bedenken. Een van onze living labs richt zich op zowel ‘prehabilitatie’ als revalidatie: hoe ga je zo gezond mogelijk een behandeling in, en hoe ga je er zo goed mogelijk uit? Voor geboortezorg zou dit ook een gedachte kunnen zijn: hoe ga je zo fit mogelijk de bevalling in en zorg je er daarna voor dat de kraamzorg hier naadloos op aansluit? Zeker bij gecompliceerde bevallingen met een operatie is dat interessant om te onderzoeken.
TU Delft, Erasmus MC en Erasmus Universiteit Rotterdam werken binnen het convergentieprogramma ‘Healthy Start’ ook aan geboortezorg, ook hierin wordt samengewerkt.
De impact van het geboortezorgproject blijft daardoor niet beperkt tot alleen deze regio of alleen deze casus. Ik hoop dat het de deur opent naar verdere opschaling en een bredere inzet van deze manier van samenwerken."
Foto: Guido Benschop
Tekst: Sietse Pots
