Medical Delta hoogleraar Arfan Ikram benoemd tot KNAW-lid

De KNAW heeft prof. dr. Arfan Ikram (Erasmus MC, LUMC) benoemd tot lid. De KNAW (Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen) is van oudsher een genootschap van excellente Nederlandse wetenschappers. Leden worden gekozen op basis van hoogwaardige wetenschappelijke prestaties. Een lidmaatschap is voor het leven.  

Ikram is hoogleraar Epidemiologie aan het Erasmus MC, voorzitter van ZonMw en bestuurslid NWO en hoofdonderzoeker van de Rotterdam Studie. Vorig jaar is hij benoemd tot Medical Delta hoogleraar, met een dubbelaanstelling aan het LUMC.

Onderzoek naar dementie

Dementie is een van de meest voorkomende en ook ingrijpende hersenaandoeningen. Een van de meest voorkomende vormen is de ziekte van Alzheimer. Ikram onderzoekt deze ziekte met een heel arsenaal van methoden: cognitieve tests, genomics- en andere omics-technologieën waarbij grote hoeveelheden biomoleculaire data geanalyseerd worden, en geavanceerde beeldvorming met MRI-scans. 

Ook pioniert hij met innovatieve technieken zoals gait analysis: geautomatiseerde analyse van hoe iemand loopt. Centraal in zijn onderzoek staat de grootschalig epidemiologische benadering.

Ikrams onderzoek leidde tot beter wetenschappelijk begrip van deze raadselachtige aandoening, en tot de ontdekking van meerdere biomarkers, biomedische tests die het risico op deze aandoening kunnen voorspellen.

Rotterdam Study

Grote bevolkingsonderzoeken, zoals de Rotterdam Study waar Ikram hoofdonderzoeker is, helpen bij het in kaart brengen van risicofactoren voor dementie. Daaronder zijn ook beïnvloedbare risicofactoren, zoals stress, voedingspatroon en hart- en vaatgezondheid (roken, beweging). Ikram was een van de eerste onderzoekers die opmerkte dat er minder nieuwe dementiegevallen bijkomen, wat te danken lijkt te zijn aan verbeterde hart- en vaatgezondheid onder de bevolking. Mogelijk is zelfs een derde van de dementiegevallen te voorkomen middels factoren waar mensen zelf invloed op hebben. 

Daarmee verandert de perceptie van Alzheimer, van een onvermijdelijke tot een (deels) te voorkomen aandoening. In combinatie met proactieve screening, voorlichting en leefstijlveranderingen, en meer wetenschappelijk onderzoek, biedt dit hoop voor de toekomst.

Tijdens de Rotterdamlezing 2026 vertelt professor Ikram meer over dit onderzoek.

Bekijk onderstaande video ter gelegenheid van de aanstelling van Ikram tot Medical Delta hoogleraar:

Benoemingen KNAW

De KNAW koos in totaal zestien nieuwe leden. Alle nieuwe leden -zeven vrouwen en negen mannen- zijn excellente wetenschappers, die ook een zeer groot belang hechten aan hun maatschappelijke rol. Ze zijn door deskundige jury’s gekozen uit de vele nominaties. Op 29 september worden zij officieel geïnstalleerd. Jaarlijks kiest de KNAW nieuwe leden op opengevallen plaatsen, in 2017 werden daarnaast 16 vrouwelijke leden geselecteerd. Dit op grond van voordrachten van binnen en buiten de KNAW. Lidmaatschap van de KNAW is in Nederland een groot eerbetoon voor een wetenschappelijke carrière.

Zie ook:

KNAW kiest zestien nieuwe leden in 2026 - KNAW
Rotterdamlezing 2026: Hoe Rotterdam helpt dementie wereldwijd op te lossen | Medical Delta
Portret en video Arfan Ikram: “In het veld worden regelmatig keuzes gemaakt ten nadele van preventie” | Medical Delta